Medycyna Wieku Rozwojowego, 2011,XV,1; 62-68

Rola naturalnych boosterów w kształtowaniu długotrwałej odporności przeciwko wzw B

Maria Pokorska-Lis, Magdalena Marczyńska


Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, SPZOZ Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie
Kierownik: prof. nadzw. dr hab. med. M. Marczyńska

Wstęp: Sytuacja epidemiologiczna wirusowego zapalenia wątroby typu B (wzw B) w Polsce po wprowadzeniu obowiązkowych szczepień dla wszystkich niemowląt uległa znaczącej poprawie. Naturalne boostery mogą kształtować długotrwałą odporność poszczepienną przeciwko wzw B w krajach o wysokiej zapadalności. W regionach o niskiej zapadalności ich rola może być ograniczona.

Celem pracy była ocena wpływu czynników ryzyka zakażenia HBV (jako potencjalnych naturalnych boosterów) na długotrwałą odporność poszczepienną przeciwko wzw B oraz na możliwość wystąpienia zakażenia HBV u osób uprzednio szczepionych.

Pacjenci i metody: U 130 dzieci w wieku 10-12 lat, szczepionych po urodzeniu 4 dawkami szczepionki rekombinowanej przeciwko wzw B, przeanalizowano w wywiadzie narażenie na czynniki ryzyka zakażenia HBV (zakażenie w rodzinie, w tym u matki, hospitalizacje, zabiegi operacyjne, transfuzje krwi, leczenie stomatologiczne, kolczykowanie, tatuaże). Oznaczono markery zakażenia HBV (anty-HBc i HBsAg) oraz odporność humoralną przeciwko HBV (przeciwciała anty-HBs). Za miano ochronne uznawano anty-HBs≥10 IU/l).

Wyniki: Wykazano istotny statystycznie wpływ leczenia stomatologicznego (p<0,02) oraz zabiegów operacyjnych (p<0,05) na posiadanie bardzo wysokiego miana anty-HBs (≥1000 IU/), co wskazuje, że czynniki te odgrywają rolę naturalnych boosterów. Dzieci, które w wywiadzie miały przetoczenie preparatu krwi, statystycznie częściej nie posiadały ochronnego miana przeciwciał (anty-HBs<10 IU/l) – (p<0,01). U wszystkich 6 dzieci, u których wykryto zakażenie HBV, stwierdzono w wywiadzie obecność czynników ryzyka zakażenia. Wśród dzieci z przewlekłym wzw B (z dodatnim HBsAg) istotnie statystycznie częściej przeprowadzano zabiegi operacyjne (p<0,05).

Wnioski: 1. Pomimo niskiej zapadalności na wzw B w Polsce, naturalne boostery, w szczególności leczenie stomatologiczne i zabiegi operacyjne, mogą odgrywać rolę w stymulowaniu odporności poszczepiennej. 2. Przetoczenie preparatów krwi nie stanowi obecnie źródła zakażenia HBV, ale dzieci, które otrzymały przetoczenie preparatu krwi w okresie noworodkowym, mogą wymagać kontroli skuteczności immunizacji oraz podania przypominającej dawki szczepionki. 3. Możliwe jest zakażenie HBV i rozwój przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u osób uprzednio szczepionych, w szczególności w przypadku leczenia operacyjnego w przeszłości.

cały artykuł dostępny w wersji papierowej