Medycyna Wieku Rozwojowego, 2011,XV,1; 39-55

Wielkości jąder i najądrzy u chłopców do 17 roku życia określone metodą ultrasonograficzną i metodą zewnętrznych pomiarów linijnych

Paweł Osemlak


Katedra i Klinika Chirurgii i Traumatologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, S. P. Dziecięcy Szpital Kliniczny im. prof. A. Gębali w Lublinie
Kierownik: prof. zw. dr hab. med. J. Osemlak

Cele pracy: 1. Określenie zakresu wielkości jąder i najądrzy po stronie prawej i lewej u zdrowych chłopców w różnych grupach wiekowych przy użyciu nieinwazyjnego badania metodą ultrasonograficzną i metodą zewnętrznych pomiarów linijnych. 2. Określenie wieku, w którym rozpoczyna się intensywny przyrost wielkości jąder i najądrzy. 3. Stwierdzenie czy występują statystycznie istotne różnice pomiędzy wielkością prawego i lewego jądra, oraz pomiędzy wielkością prawego i lewego najądrza. 4. Ocena metody ultrasonograficznej i metody zewnętrznych pomiarów linijnych pod względem ich przydatności do prowadzenia badań klinicznych.

Materiał i metody: Badaniami objęto 309 chłopców w wieku od 1 dnia życia do 17 roku życia, którzy byli leczeni w Klinice Chirurgii i Traumatologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie w 2009 i 2010 r. z powodu chorób wymagających leczenia chirurgicznego, ale nie dotyczących moszny. Nie stwierdzono też u nich procesów patologicznych mogących mieć wpływ na rozwój narządów płciowych. Wielkość jąder badano metodą ultrasonograficzną i metodą zewnętrznych pomiarów linijnych. Wielkość najądrzy można było ocenić tylko przy użyciu metody ultrasonograficznej. W każdej grupie wiekowej obliczono średnie arytmetyczne z uzyskanych wartości: długości, grubości, szerokości i objętości jądra oraz głębokości i podstawy najądrza po stronie prawej i lewej. Po uwzględnieniu odchylenia standardowego (X±1 SD) określono zakresy wielkości jąder i najądrzy oraz ich zmienność z wiekiem. Porównano uzyskane wielkości jąder po stronie prawej i lewej oraz najądrzy po stronie prawej i lewej. Poza tym porównano wielkość jąder określoną metodą ultrasonograficzną z wielkością jąder określoną przy użyciu metody zewnętrznych pomiarów linijnych po tej samej stronie ciała. Przeprowadzono wnioskowanie statystyczne przy użyciu testu kolejności par Wilcoxona dla dwóch grup zależnych.

Wyniki badań: Ocena ultrasonograficzna wykazała u chłopców w wieku od 10 do 17 roku życia intensywny 2,5-krotny przyrost długości i szerokości jądra, oraz 2-krotny przyrost jego grubości. Średnia objętość jądra u noworodków wynosi 0,35 ml. Od 10 roku życia wzrasta ona 10-krotnie z 1,36 ml do 12,83 ml w 17 roku życia. Głębokość najądrza zmierzona metodą ultrasonograficzną jest zawsze większa od jego podstawy. Obydwa te wymiary wzrastają szybko od 10 roku życia. Pomiary jądra wykonane przy użyciu metody zewnętrznych pomiarów linijnych zawyżają średnio długość jądra o 5,7 mm, grubość o 2,9 mm, a szerokość o 1,4 mm w porównaniu z badaniem USG. Nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic między wielkością jądra po stronie prawej i lewej. Różnice istotne statystycznie występują między wielkością prawego i lewego najądrza.

Wnioski: 1. Na wielkość jąder u chłopców wpływa przede wszystkim ich wiek. 2. Intensywny przyrost wielkości jąder rozpoczyna się w 10 roku życia, a najądrzy w 12 roku życia. 3. Objętość jądra jest najbardziej precyzyjnym określeniem jego wielkości. Nie stwierdza się statystycznie istotnych różnic w objętości prawego i lewego jądra. Natomiast różnice statystycznie istotne występują w wielkości prawego i lewego najądrza określonej przez jego głębokość i podstawę. 4. Metoda badania ultrasonograficznego i metoda zewnętrznych pomiarów linijnych mają podobną wartość diagnostyczną w porównywaniu wielkości obu jąder – prawego i lewego. 5. Pomiary wielkości jąder przy użyciu badania ultrasonograficznego mają dużo większą wartość w ocenie szczegółów niż metoda zewnętrznych pomiarów linijnych, która nie uwzględnia grubości skóry i osłonek jądra oraz często położonej na górnym końcu jądra głowy najądrza.

cały artykuł dostępny w wersji papierowej