Medycyna Wieku Rozwojowego, 2009,XIII,1; 45-48

7-tygodniowa ciąża szyjkowa leczona zachowawczo z zastosowaniem metotreksatu – opis przypadku

Anita Olejek, Stanisław Horak, Jacek Zamłyński, Piotr Bodzek, Piotr Stołtny


Katedra i Oddział Kliniczny Ginekologii,
Położnictwa i Ginekologii Onkologicznej w Bytomiu
Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Kierownik: dr hab. n. med. A. Olejek, Prof. ŚUM

  • Ryc. 1. Obraz ultrasonograficzny szyjki macicy z echoujemnym pęcherzykiem średnicy 10,5 mm, co odpowiada 5 tygodni 6 dni ciąży
  • Ryc. 2. Obraz makroskopowy usuniętej zabiegowo ciąży szyjkowej
  • Tabela I. Stężenia beta-hCG (IU/ml) w poszczególnych dniach terapii

W artykule przedstawiono przypadek 7-tygodniowej ciąży szyjkowej u dziewczynki 16-letniej, u której z powodzeniem zastosowano metotreksat. Pacjentka była przyjęta do Kliniki z powodu krwawienia z dróg rodnych współistniejącego z bólem podbrzusza. Ostatnia miesiączka wg pacjentki wystąpiła 56 dni przed przyjęciem do szpitala. W badaniu ginekologicznym szyjka macicy była zasiniała i rozdęta. Stężenie β-hCG w surowicy krwi wynosiło 2,65 IU/ml. W badaniu USG nie uwidoczniono pęcherzyka ciążowego w macicy, natomiast w szyjce macicy zobrazowano echo ujemną strukturę średnicy 10,5 mm. Z uwagi na młody wiek chorej zdecydowano się na zastosowanie metotreksatu w dawce dożylnej 50 mg. Stężenie β-hCG spadło do 1,18 IU/ml czwartego dnia, jednak echo pęcherzyka w szyjce macicy było nadal widoczne. Dlatego zaaplikowano dodatkową dawkę metotreksatu 25 mg. W 10 dniu stężenie beta-hCG spadło do 0,0485 IU/ml.

W badaniu USG uwidoczniono kanał szyjki macicy zawierający tkanki zróżnicowanej echogeniczności oraz całkowite zatarcie obrysów pęcherzyka ciążowego. Podjęto decyzję o wyłyżeczkowaniu kanału szyjki i jamy macicy. Zabieg wykonano metodą typową. Obserwowano mierne krwawienie. Kolejne oznaczenie beta-hCG wykazywało dalsze obniżenie stężenia hormonu. Pacjentka czuła się dobrze, nie zgłaszała dolegliwości, nie gorączkowała. W 5 dobie po zabiegu w stanie dobrym została wypisana do domu.

Metotreksat wydaje się bezpieczną alternatywą leczenia ciąży szyjkowej, pozwalającą młodym kobietom zachować macicę i płodność. W literaturze opisano kilka przypadków zastosowania metotreksatu w ciąży ekotopowej, brak jednak doniesień z zastosowaniem tego leku w ciąży szyjkowej.

pełny artykuł dostępny w języku angielskim